De mail van Google die alles verandert – DGF Techbrief #163
Terwijl iedereen naar Google’s nieuwe zoekbalk kijkt, probeert het bedrijf op de achtergrond toestemming te krijgen om eindelijk ál zijn diensten definitief aan elkaar te koppelen.
Welkom bij de 163ste DGF Nieuwsbrief.
Het rookgordijn van de ‘grootste verandering’ in 25 jaar Google, leidt uitstekend af van de e-mail die alle Europese Google-accounthouders afgelopen week hebben ontvangen. Namelijk een mail met het ‘illegale’ (ik kom daar zo op terug) verzoek om alle diensten aan elkaar te koppelen.
Natuurlijk is het nieuwswaardig dat Google vanaf nu echt AI-first wordt. Kortom, dat het zoekvenster verandert in een chatvenster zoals we dat kennen van ChatGPT. Maar dat is niets nieuws onder de zon. Het tabje, met de naam AI-modus, dat deze functie ontgrendelde, was al enkele maanden beschikbaar en Google verzamelde zo gewoon voldoende gebruikersfeedback om de keuze voor de omzetting op het juiste moment uit te voeren.
Wie de afgelopen maanden mijn nieuwsbrief heeft gelezen, zag het moment dat Google definitief die andere écht grote verandering – het koppelen van vrijwel alle gebruikersdata – zou doorvoeren, ook al aankomen. Maar dat maakt het niet minder riskant.
Welke diensten het betreft?
Zoeken
YouTube
Google Play
Advertentieservices
Chrome
Google Shopping
Google Maps
Wallet en betalingsservices
Google Nieuws
Contacten
Van Gmail naar ‘Personal Intelligence’
Begin dit jaar schreef ik in editie #144 al dat Gmail langzaam verandert van een mailbox in “een onzichtbare laag die meedraait met bestaande workflows”. Dat leek toen nog een relatief afgebakende AI-integratie. Gemini die helpt met mails samenvatten, antwoorden schrijven en berichten terugvinden. Handig. Efficiënt. Productieverhogend. Maar een week later kwam Google zelf eigenlijk al met een naam voor het einddoel: Personal Intelligence. Geen losse chatbot, maar een AI-laag die al je Google-data contextueel met elkaar verbindt.
Gmail was nooit zomaar een emaildienst, maar in feite het eerste echte Google-account waar uiteindelijk het volledige ecosysteem aan werd opgehangen. Na de inbox volgden browsergeschiedenis, locatiegegevens, zoekopdrachten, agenda-items, cloudbestanden, videovoorkeuren en besturingssysteem Android. Wat begon als “gratis email met 1 gigabyte opslag” groeide uit tot het centrale zenuwstelsel van het Google-imperium .
Die e-mail van Google is daarom geen simpele update van wat voorwaarden. Het is het moment waarop Google expliciet toestemming probeert te krijgen om eindelijk alles definitief aan elkaar te knopen. Oude en nieuwe datastromen.
Datastromen verbinden
Sommige mensen denken misschien dat Google altijd al onbeperkt data uit zijn diensten mocht combineren. Dat is niet zo. Juist rondom eerdere overnames van (advertentie)platformen zijn daar zowel in de Verenigde Staten als in Europa harde voorwaarden aan verbonden. Google heeft namelijk het meerendeel van zijn systemen (analytics, cookies en trackers) niet zelf gebouwd; in feite rijgt het al decennia lang systemen van marktleiders in specifieke domeinen aaneen door ze op te kopen. Met alle gevolgen van dien.
In mijn boek De Google formule (2023) beschrijf ik het verbinden van die datastromen, waarvan in 2022 de koppeling volledig werd afgerond. De informatie uit de verschillende advertentieplatformen is sindsdien toegankelijk voor adverteerders binnen één account. Maar dat ging toen nog voornamelijk over advertentie- en websurfdata via cookies, trackingpixels en gebruikersgedrag op websites. Niet over een AI-systeem dat letterlijk je complete digitale leven contextueel leert begrijpen. Dat is een fundamenteel verschil. Want AI maakt die gekoppelde data plotseling exponentieel waardevoller.
Niet toegestaan in Europa
Europese wetgeving verbiedt zulke koppelingen. Onder de AVG geldt namelijk het principe van doelbinding: data die voor één doel verzameld wordt, mag niet zomaar voor een compleet ander doel worden ingezet. Een route plannen in Google Maps is iets anders dan AI-training. Een mail versturen via Gmail is iets anders dan een gedragsprofiel bouwen waarmee voorspeld kan worden wat jij straks wil kopen, denken of doen. Zeker als een routeplanner straks weet welke mail jij moet versturen. En vice versa.
Toch is dat exact de richting waar Big Tech, met Google voorop, zich naartoe begeeft.
Technisch gezien is het bedrijf daar waarschijnlijk al veel verder mee dan het publiekelijk toegeeft. De nieuwe toestemmingsmail is vooral het juridisch gladstrijken van een praktijk die achter de schermen al jaren richting volledige integratie beweegt. Alleen zitten we nu in een ander technologisch tijdperk.
Toen Google vroeger data verzamelde, draaide het vooral om advertenties. Nu draait het om AI-systemen die context begrijpen, gedrag modelleren en uiteindelijk beslissingen kunnen gaan voorsorteren voordat gebruikers zelf bewust een keuze maken. Met deze mail accepteren we geruisloos de voorwaarden waarmee Google het mogelijk zal maken.
🔎 Totdat de nieuwe zoekbalk standaard is voor alle gebruikers, test Google verschillende advertentieformats, schrijf The Wall Street Journal. Zowel in de reguliere zoekresultaten als binnen AI Mode. In AI Mode verschijnen voortaan AI-gegenereerde advertenties voor merken en producten onder de antwoorden op bepaalde prompts. In de standaard zoekresultaten worden advertenties getoond met directe aanbiedingen voor afgeprijsde producten. Voorlopig verschijnen deze advertenties nog niet in Gemini. Volgens Google worden sterke veiligheidsmaatregelen ingebouwd om te voorkomen dat advertenties worden beïnvloed door AI-hallucinaties.
🇺🇸 De verontwaardiging (en trouwens ook het ongeloof) is oprecht groot nu bekend is geworden dat Microsoft en Meta namen van Nederlandse ambtenaren en wetenschappers hebben gedeeld met een Amerikaanse senaatscommissie die onderzoek doet naar Europese ‘techcensuur’. Het gaat onder meer om medewerkers die betrokken zijn bij de handhaving van de Digital Services Act (DSA). De Amerikaanse overheid ziet die regels als censuur. De vrees is dat de ambtenaren onder druk kunnen worden gezet, bijvoorbeeld met inreisverboden of zelfs sancties, schrijft Vrij Nederland.
📡 Toen in februari dit jaar duizenden Starlink-terminals van Russische eenheden plots offline gingen, verloor Moskou een cruciaal hulpmiddel aan het front. Volgens een nieuwe beoordeling van de Amerikaanse militaire inlichtingendienst DIA wist Oekraïne in de nasleep daarvan zo’n 400 vierkante kilometer terrein terug te veroveren tijdens een offensief, meldt Bloomberg.
Mijn naam is Bob Hardus. Ik ben journalist en zoekmachinespecialist.
In het online doolhof zijn bedrijven allemaal op zoek naar de toverformule; bovenaan in Google, want dat staat gelijk aan kwaliteit, betrouwbaarheid en winstmaximalisatie. Maar hoe werkt de zoekmachine eigenlijk? En wat gebeurt er nu Google en andere Big Tech al hun diensten en al onze gebruikersdata verbinden met de nieuwste AI?
Antwoorden op die vragen krijg je:
📗 In mijn boek De Google formule (2023) en mijn meest recente boek De prijs voor privacy (2025).
📻 In het NPO Radio 1 programma Langs de Lijn en Omstreken waar ik op 18 november 2025 te gast was om te praten over het verschil tussen het Stasi-dossier van mijn moeder en mijn eigen ‘Google-dossier’. Het gesprek is hier terug te luisteren en te bekijken.
💌 En natuurlijk in deze nieuwsbrief, met elke maandag het laatste nieuws over Google, andere Big Tech bedrijven en de nieuwste ontwikkelingen rondom technologie en AI. Doorgestuurd gekregen? Schrijf je dan hier beneden in.